Του Δρα Αλέξανδρου Αλέμη
Απόσπασμα από το υπό έκδοση βιβλίο «Τα ψέματα που μας φόρτωσαν για να μας καταστρέψουν»
Όταν το δυσνόητο γίνεται απόδειξη ευφυΐας
Δεν ξέρω πότε ακριβώς ξεκίνησε αυτή η μόδα της πολυπλοκότητας, αλλά πάει πάρα πολύ πίσω
στην ιστορία μας, και τώρα είναι κάτι που κουβαλάει ο πολιτισμός μας.
Σήμερα η πολυπλοκότητα χαρακτηρίζει την πλειονότητα των Ελλήνων διανοουμένων. Δηλαδή
οι Έλληνες διανοούμενοι, για να δείχνουν σπουδαίοι και τρανοί, θεωρούν ότι πρέπει να
είναι δυσνόητοι και πολύπλοκοι. Πώς προκύπτει αυτό;
Θεωρώ, χωρίς να είμαι απόλυτα σίγουρος, ότι οι περισσότεροι Έλληνες διανοούμενοι
αισθάνονται έξυπνοι και δυνατοί. Όμως ζουν με τόσα ψέματα και ίντριγκες, που τους κρατάνε
χαμηλά και έτσι δεν μπορούν να πετάξουν.
Τα διαισθάνονται κάπως όλα αυτά, τις δυνατότητές τους και την πίεση του συστήματος, και λένε
μέσα τους, έστω και υποσυνείδητα: «Εγώ είμαι δυνατός και έξυπνος, πρέπει να πετάξω, αλλά
δεν μπορώ».
Το γιατί δεν μπορούν να πετάξουν δεν το καταλαβαίνουν πλήρως. Δεν γνωρίζουν αυτά που
περιέχει αυτό το βιβλίο ή δεν τα πιστεύουν. Θεωρούν ότι τα προβλήματά τους πρέπει να είναι
πολύ πιο πολύπλοκα από αυτά που περιγράφω.
Δηλαδή θεωρούν ότι δεν είναι δυνατόν να τους κρατούν χαμηλά αυτά τα ψέματα που
υιοθέτησαν με την πάροδο του χρόνου, τα οποία εκμεταλλεύτηκαν άλλοι για να τους κρατάνε
χαμηλά.
Άρα βρίσκονται σε σύγχυση, από την οποία δεν μπορούν να βγουν. Οπότε χρησιμοποιούν την
πολυπλοκότητα ως άμυνα, για να φανούν σπουδαίοι απέναντι στους άλλους.
Με αυτή την πολυπλοκότητα ο διανοούμενος «διαλαλεί» στους άλλους ότι: «Κοίταξε, φίλε, εγώ
είμαι πολύ πιο μπροστά από εσένα, γι’ αυτό δεν με καταλαβαίνεις».
Ως εκ τούτου, μιλά δυσνόητα και με γρίφους. Βλέπε ελληνική παιδεία, βλέπε βιβλία και
συνεντεύξεις διανοουμένων. Συνήθως δεν μπορείς να αποκομίσεις τίποτα χρήσιμο εξαιτίας της
πολυπλοκότητας, την οποία εκφράζουν μόνο και μόνο για να φαίνονται σπουδαίοι.
Λόγω αυτής της πολυπλοκότητας στο σκεπτικό τους, οι περισσότεροι από αυτούς δεν θα
πιστέψουν ποτέ ότι αυτό που μας κρατά χαμηλά είναι αυτά τα ψέματα και τίποτα άλλο.
Και σίγουρα δεν θα πιστέψουν ότι οι λύσεις είναι απλές, γιατί θεωρούν ότι κάτι τέτοιο, οι απλές
λύσεις δηλαδή, τους υποτιμά.
Όταν διαβάζεις… και δεν καταλαβαίνεις τίποτα
Για να δώσω μερικά παραδείγματα: Πριν από λίγες μέρες διάβασα τη συνέντευξη ενός Έλληνα
διανοούμενου σε γνωστή εφημερίδα. Μάλιστα η εφημερίδα τού είχε αφιερώσει δύο ολόκληρες
σελίδες.
Προσπάθησα να διαβάσω όλη τη συνέντευξη. Δυστυχώς, δεν κατάλαβα τίποτα, πέρα από το
πόσο μεγάλο και τρανό τον παρουσίαζε η εφημερίδα.
Ούτε κατάλαβα τι θέλει να διδάξει στους Έλληνες αυτός ο «σοφός» ή το πώς μπορούμε να πάμε
μπροστά ως έθνος.
Διαβάζοντάς τον, λυπήθηκα τους νέους που τον διαβάζουν και επίσης θυμήθηκα τα παιδικά μου
χρόνια και την πολυπλοκότητα του Γυμνασίου στην Ελλάδα.
Όλοι οι καθηγητές μάς έλεγαν πόσο χαζοί και τεμπέληδες ήμασταν, αλλά δεν προσπάθησαν να
μας μάθουν κάτι πρακτικό και χειροπιαστό.
Έτσι, οι περισσότεροι συμμαθητές μου, όταν τέλειωσαν το Λύκειο, δεν ήθελαν ούτε να
ακούσουν ξανά για διάβασμα. Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών γινόταν με τόσο βάναυσο
τρόπο, που τα σιχαθήκαμε.
Έγραφα εκθέσεις για τις ανθισμένες αμυγδαλιές, αλλά ποτέ δεν έμαθα για την τιμή πώλησης των
αμυγδάλων ή για το αν τα αμύγδαλα είναι σημαντικά ή όχι ως τροφή.
Και, επίσης, αν και προερχόμουν από αγροτική περιοχή, δεν έμαθα τίποτα για την καλλιέργεια
της αμυγδαλιάς και άλλων φυτών και δέντρων.
Όσο για τα Μαθηματικά, θεωρούσα ότι έπρεπε να γίνω Αϊνστάιν για να περάσω στο
Πανεπιστήμιο. Ούτε Γραμματική έμαθα καλά.
Αρχίσαμε με καθαρεύουσα, αλλά μετά την άλλαξαν, «άλλοι παπάδες, άλλα γράμματα».
Πολυπλοκότητα παντού σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης. Πρακτική σκέψη και απλές
λύσεις πουθενά. Όλα πολύπλοκα, άρα ακαταλαβίστικα, άρα όχι για εμάς τους «θνητούς».
Στην Αμερική έμαθα για τους προγόνους μου και την ιστορία μας. Όσο για τη γλώσσα,
προσέλαβα Έλληνα δάσκαλο να έρχεται κάθε Σαββατοκύριακο στο σπίτι μου για να με μάθει
γραμματική και συντακτικό.
Το δύσκολο είναι να τα λες απλά
Μετά από χρόνια έμαθα πως, εάν κάτι δεν σου είναι κατανοητό αφού έχεις αποσαφηνίσει τυχόν
άγνωστες λέξεις, τότε ο συγγραφέας ο ίδιος δεν έχει καταλάβει το θέμα και γι’ αυτό δεν μπορεί
να το εξηγήσει σωστά.
Λύσεις υπάρχουν για όλα τα προβλήματα, αλλά βρίσκονται στην απλότητα και όχι στην
πολυπλοκότητα.
Τελικά, ποια είναι η πραγματική αιτία γι’ αυτή την πολυπλοκότητα;
Η αιτία είναι ότι ως λαός, ως έθνος, ως ομάδα, χάσαμε πάρα πολλές μάχες. Σίγουρα
συρρικνωνόμαστε συνεχώς αφότου τέλειωσε η εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και φαίνεται
ότι αυτή η συρρίκνωση δεν έχει τελειωμό.
Η πολυπλοκότητα επέρχεται όταν δεν θέλεις ή δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τη ζωή όπως
πραγματικά είναι.
Όταν αποφεύγουμε να κοιτάξουμε την πραγματικότητα
Για παράδειγμα, οι παππούδες μας αλληλοσκοτώθηκαν σε έναν εμφύλιο πόλεμο που είχε
καταστροφικές συνέπειες για την ομάδα. Ποιος αντιμετώπισε πραγματικά κατόπιν τον εμφύλιο;
Εδώ θα πουν πολλοί ότι έχουν γραφτεί τόνοι βιβλίων για τον εμφύλιο, και από τους μεν και από
τους δε.
Εγώ εννοώ να το δούμε υπό το πρίσμα του ανταγωνισμού και της «συνταγής» που
χρησιμοποιήθηκε. Ένας εμφύλιος είναι το πιο καταστροφικό πλήγμα για μια ομάδα.
Άρα, α. διαμέσου των αιώνων, είναι μια συνταγή για να διαλύσεις έναν ανταγωνιστή. β. Η
ομάδα θα πρέπει να είναι πολύ αδαής για να χάψει αυτή τη συνταγή.
Και εδώ χρειάζεται ανάλυση και των δύο αυτών στοιχείων. Γιατί, εάν δεν μάθουμε τι έφταιξε,
πώς μπορούμε να αποσοβήσουμε κάτι παρόμοιο στο μέλλον;
Η εξήγηση «Έτσι είναι οι Έλληνες, αλληλοσκοτώνονται» δεν μπορεί να είναι σωστή. Ο
πραγματικός Έλληνας δεν θέλει έναν εμφύλιο που θα καταστρέψει την οικογένειά του.
Άρα αυτοί που πήραν τότε μέρος είτε δεν ήταν Έλληνες είτε τους χρησιμοποίησαν σαν
ρομποτάκια διάβολοι πιο πονηροί απ’ αυτούς.
Και επαναλαμβάνω:
Η πολυπλοκότητα επέρχεται όταν δεν θέλεις ή δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τη ζωή όπως
πραγματικά είναι.
