Μέρες που είναι, σκέφτομαι διάφορα γύρω από τη γεωπολιτική και τον ρόλο της θρησκείας. Πρόσφατα συνειδητοποίησα ποια είναι η πράξη με τη μεγαλύτερη επιρροή, με τη μεγαλύτερη εμβέλεια, με τη μεγαλύτερη διάρκεια όταν θες να ελέγξεις πολύ κόσμο, και μάλιστα η «λιγότερο ανώδυνη». Πάει το μυαλό σας; Όχι, ούτε κι εμένα μου πήγαινε για πολύ καιρό, μέχρι πρόσφατα, που αναρωτιόμουν για ποιον λόγο επιτρέπουν κάποιοι (ή οργανώνουν) να χάνονται τόσοι νέοι σε έναν πόλεμο. Λοιπόν, το πιο δραστικό όπλο ελέγχου είναι μια ανθρωποθυσία στο όνομα ενός θεού. Στα χέρια μιας θρησκείας. Σκεφτείτε το. Και μετά… Ξανασκεφτείτε το. Δεν έχω τίποτα με τις θρησκείες. Τις σέβομαι «ως παράγωγο της ανθρώπινης διάνοιας», όπως άκουσα κάποιον να λέει. Κι έχουν συντελέσει στην πρόοδο πολιτισμών και έχουν πλατιά αποδοχή. Οι θρησκευτικοί ηγέτες έχουν ισχύ, όπως κι αν αποκτιέται.
Γιατί οι θρησκευτικοί ηγέτες δεν σταματούν τους πολέμους;
Γι’ αυτό και ο ρόλος των θρησκευτικών ηγετών στην καθοδήγηση ανθρώπων είναι κομβικός, η επιρροή τους τεράστια. Έχει ενδιαφέρον για μένα λοιπόν, με ιντριγκάρει το ερώτημα, γιατί αυτοί οι ηγέτες δεν ασκούν την επιρροή τους για να σταματήσουν πολέμους. Αντιθέτως, έχεις δύο πλευρές, χριστιανούς με χριστιανούς ας πούμε, και βλέπεις τον έναν θρησκευτικό αρχηγό από εδώ να δίνει την ευλογία του στα στρατεύματα για να χτυπήσουν ομόθρησκους, το ίδιο και ο άλλος. Και οι δύο, ντυμένοι με τα ιερατικά τους μεγαλοπρεπή ενδύματα και τα ψηλά καπέλα, περπατάνε αργά και τελετουργικά, μην πέσει το καπέλο, και δίνουν την άδεια: Πηγαίνετε να σκοτώσετε και άλλους χριστιανούς. Πού υπάρχει λογική σε αυτό; Στη σημερινή γεωπολιτική σκακιέρα, μιλάω για τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και τις αιτίες του. Σε αυτή την περίπτωση αυτοί οι άνθρωποι είναι μεταξύ τους αδέρφια. Ποιος ο λόγος να υπάρχει αυτός ο πόλεμος. Είναι πολύ στενή η σχέση τους. Γιατί να μην μπορούν να τα βρουν εύκολα; Βλέπεις, στο τέλος, ο εμφύλιος πόλεμος, το παιχνίδι του «Διαίρει και βασίλευε», καταστρέφει καλύτερα από καθετί άλλο μια ομάδα. Γι’ αυτό, οι δύο θρησκευτικοί αρχηγοί, αν πραγματικά πίστευαν σε αυτά που πρεσβεύουν, θα έπρεπε, λογικά, να μαζέψουν τους πολιτικούς αρχηγούς και να τους βάλουν να δουν το εξής: «Τι είναι ανώτερο; Μερικά όπλα που έχετε εσείς ή ο Θεός; Αυτό πρέπει να γίνει: θα τα βρείτε, θα τα βρούμε εδώ στο τραπέζι, θα μιλήσουμε όλοι μαζί, είμαστε πραγματικοί αρχηγοί και γι’ αυτό ήρθαμε να μιλήσουμε και να επικρατήσει η λογική». Δεν γίνεται όμως. Θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω πολύ σκληρά λόγια για να εξηγήσω αυτή τη συμπεριφορά. Όταν η θρησκεία ισχυρίζεται ότι υπάρχει μόνο ένας Θεός που τα πάνθ’ ορά (βλέπει τα πάντα) και εγώ αντιπροσωπεύω αυτό τον Θεό, τότε… Δεν κάνεις τίποτα; Έχεις αποτύχει τελείως. Έχεις αναιρέσει τα πάντα. Υπάρχουν λοιπόν πάρα πολλά πράγματα που θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε στη φάση αυτή, για τη σύγχυση που επικρατεί και πώς προκαλείται.
Σκοπιμότητες και συμφέροντα
Όλοι αυτοί οι πόλεμοι φαίνεται συχνά να συνδέονται. Αν βγεις έξω από το παιχνίδι, και παρατηρήσεις γεγονότα για κάποιο χρονικό διάστημα, ενώνεις τις βούλες αλλιώς. Πάει κάπως έτσι: Χμ, έγινε αυτό για να γίνει αυτό, κι αυτό για να γίνει εκείνο, κι εκείνο για να φέρει το άλλο… Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό που έχω παρατηρήσει: Πολλά πράγματα που έβλεπα πριν από 50 χρόνια και αναρωτιόμουν: «Γιατί έγινε τώρα αυτό;», βλέπω σήμερα πού χωράνε στη σκακιέρα. Θα μου πεις: Πώς έγινε και η σκακιέρα στήθηκε έτσι; Ποιον ρόλο έπαιζε αυτό το πιόνι που καθόταν εκεί έξω και δεν έκανε τίποτα όλο αυτό τον καιρό; Γιατί έβαλε κάποιος ένα πιόνι εκεί αριστερά; Για ποιον λόγο το έβαλε και περίμενε να προχωρήσουν τα πράγματα και να το βάλει στο παιχνίδι; Κι εδώ, στις απαντήσεις, μπαίνει ο παράγοντας «συνωμοσίες». Στη γεωπολιτική σκακιέρα παίζουν ρόλο και αθέατες στρατηγικές κινήσεις, όσο κι αν λέμε ότι στον 21ο αιώνα δεν συμβαίνουν αυτά τα πράγματα. Έχω καλύψει το θέμα αυτό στο βιβλίο μου «Τα Πολιτικά Συστήματα και η Σχέση τους με την Οικονομία και την Ελευθερία». Να υπενθυμίσω ότι επίσης ότι το παρόν άρθρο συνδέεται στενά με τα ήδη δημοσιευμένα άρθρα για την Ηγεσία και τον Ανταγωνισμό (άρθρο: Η Ειρήνη είναι Πόλεμος;) , θα τα βρείτε εδώ στο blog. Θα μιλήσουμε κι άλλο για τα θέματα αυτά και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για να γίνουμε ενεργοί παίκτες και όχι πιόνια στη σκακιέρα. Μέχρι τότε να έχετε Ανοδική Πορεία!